186 lat temu rozegrała się bitwa o Olszynkę Grochowską

fot. Wikimedia Commons
25 lutego 1831 roku oddziały polskie na przedpolach Warszawy powstrzymały rosyjski atak na stolicę. Całodniowa bitwa o olszynowy lasek na Grochowie zakończyła się odwrotem armii feldmarszałka Iwana Dybicza. Była to jedna z największych i najkrwawszych bitew wojny polsko-rosyjskiej 1830-1831 r.




Przygotowujący się do zajęcia Warszawy rosyjski głównodowodzący feldmarszałek Iwan Dybicz liczył się początkowo z możliwością oskrzydlenia wojsk polskich pod północy. Wysłana w okolice Białołęki 11-tysięczna kolumna gen. Szachowskiego została jednak zatrzymana przez generała Jana Krukowieckiego i po dwudniowych walkach zmuszona do odwrotu. W tej sytuacji feldmarszałek Dybicz podjął decyzję o frontalnym ataku na pozycje polskie pod Grochowem.

 

Dowodzenie nad siłami polskimi objął gen. Józef Chłopicki, były dyktator powstania. Tydzień wcześniej zrzekł się swojej funkcji, a wodzem naczelnym sił powstańczych mianowany został gen. Michał Radziwiłł. 22 lutego Chłopicki został jednak mianowany „dowódcą pierwszej linii” - na pole bitwy pod Grochowem przybył po pierwszym ostrzale artyleryjskim, a komplikacje w systemie dowodzenia miały wkrótce odcisnąć się na przebiegu bitwy. Chłopicki dysponował ok. 40 tysiącami żołnierzy i zaledwie 120 działami wobec 60 tysięcy żołnierzy i ponad 200 dział znajdujących się pod rozkazami Dybicza.

 

Rosyjski atak poprzedziło prawie godzinne przygotowanie artyleryjskie, następnie do szturmu na polskie pozycje ruszyła piechoty. Siła ataków wojsk Dybicza zmusiła Polaków do wycofania się z Olszynki – odzyskano ją około południa, po kontrataku dziewięciu batalionów piechoty, prowadzonym osobiście przez generała Chłopickiego. Rosjanie zaatakowali ponownie – kolejne salwy artyleryjskie przygotowywały grunt dla atakującej piechoty, po obu stronach rosła liczba rannych i zabitych.

 

Generał Chłopicki podjął decyzję o wykonaniu kolejnego przeciwnatarcia – tym razem wykonane miało być siłami kawalerii, a jego główną częścią miały być oddziały generała Jana Krukowieckiego i stacjonujący na tyłach sił polskich korpus kawalerii generała Tomasza Łubieńskiego. Obaj generałowie odmówili jednak wykonania poleceń Chłopickiego – powołując się na formalną podległość wodzowi naczelnemu, gen. Michałowi Radziwiłłowi, postanowili czekać na potwierdzenie przez niego rozkazów „dowódcy pierwszej linii”.

 

Sytuację skomplikowała ciężka rana, jaką w tym czasie odniósł generał Chłopicki – znoszony z pola bitwy po wybuchu granatu, przekazał dowodzenie generałowi Janowi Skrzyneckiemu, zalecając wykonanie przeciwnatarcia na pozycje rosyjskie. Skrzynecki, zdając sobie sprawę z dysproporcji sił oraz nie mogąc liczyć na lojalność generałów Krukowieckiego i Łubieńskiego, podjął jednak decyzję o wycofaniu się w szyku w stronę Warszawy.

 

Iwan Dybicz postanowił wykorzystać odwrót wojsk polskich do ich całkowitego rozbicia – do szarży ruszyła rosyjska kawaleria. Jej udany atak i przebicie się przez polskie linie obrony najprawdopodobniej zakończyłby się klęską Polaków i otwarciem Rosjanom drogi na Warszawę. Szarża rosyjska została jednak powstrzymana dzięki postawie żołnierzy 4. pułku piechoty liniowej (tzw. czwartaków), dowodzonych przez pułkownika Ludwika Bogusławskiego. Wkrótce w sukurs piechocie przyszła polska kawaleria – szarża 2. pułku ułanów, wsparta przez szwadrony 5. pułku ułanów, odrzuciła Rosjan i umożliwiła siłom polskim wycofanie się w stronę Warszawy w zwartym szyku. Dotarcie na pole bitwy oddziałów polskich przybywających od strony Białołęki, skłoniły Dybicza do zarzucenia planu ataku na silnie ufortyfikowaną Pragę. Wojska rosyjskie rozpoczęły odwrót spod Grochowa.

 

Bitwa o Olszynkę Grochowską nie została rozstrzygnięta w polu - obie strony wycofały się ze swoich pozycji, korzyści taktyczne odniosły jednak strona polska: zdołała zatrzymać liczniejsze oddziały rosyjskie, uniemożliwić im atak na stolicę oraz wycofać się w zwartym szyku na praską linię umocnień.

 

Generał Chłopicki nie wrócił już do służby linowej – rana odniesiona w czasie bitwy grochowskiej okazała się zbyt poważna. Wódz naczelny ks. Michał Radziwiłł musiał ustąpić ze stanowiska – na jego miejsce Rada Narodowa mianowała generała Jana Skrzyneckiego. Generał Jan Krukowiecki objął w marcu funkcję gubernatora Warszawy, a pół roku później stanął na czele Rządu Narodowego. Feldmarszałek Iwan Dybicz zmarł 10 czerwca 1831 roku w Kleszewie pod Pułtuskiem.

 

Olszynkę Grochowską wycięto w większości na przełomie XIX i XX wieku – ostatnią olchę pamiętającą czasy polsko-rosyjskiej bitwy ścięto w roku 1935. Władze planowały utworzenie na terenie dawnej Olszynki mauzoleum narodowego, jeszcze przed wybuchem II wojny światowej teren dawnego lasku zmeliorowano i ponowie zalesiono. Obecnie na tym terenie znajduje się rezerwat przyrodniczy-historyczny z pomnikiem i kryptą, w której złożono szczątki poległych w bitwie. Od 1999 roku przy drodze prowadzącej do pomnika powstaje tzw. Aleja Chwały – ciąg głazów z pamiątkowymi tablicami ku czci uczestników bitwy.

 



Autor: PJ

Źródło: PAP

9:06 25 lutego 2017








Popularne

Mężczyzna wszedł do Sejmu w koszulce "Polska…

19-letnia modelka sprzedała dziewictwo za miliony.…

Dyrektor zatrudnił w Instytucie 19-letniego kochanka…

Fenomenalne nagranie! Tak w rzeczywistości wyglądał…

Jest stanowisko Węgier ws. rezolucji przeciwko Polsce!


Tak brzmi hymn dla samobójcy spod Pałacu Kultury i Nauki! [WIDEO]

Tak brzmi hymn dla samobójcy spod Pałacu Kultury i Nauki! [WIDEO]

Opinie
Pytanie czy Młodzież Wszechpolska jest jeszcze wszechpolska…
Relacja między Kukiz’15 a Endecją widziana z perspektywy…
Czy Młodzież Wszechpolska stała się organizacją…
Róbmy swoje!

Rafał A. Ziemkiewicz

Róbmy swoje!

O nową politykę wschodnią

Jakub Krzysztonek

O nową politykę wschodnią

"My chcemy Boga"!

Mariusz Patey

"My chcemy Boga"!

Kataloński zarząd komisaryczny
Trzeba się bić, ale w piersi!

Rafał A. Ziemkiewicz

Trzeba się bić, ale w piersi!

Kraj
Farage apeluje: dołączcie do Brexitu! [WIDEO]

Farage apeluje: dołączcie do Brexitu! [WIDEO]

Tragedia w wojskowej jednostce w Lesznie. Zginął…

Tragedia w wojskowej jednostce w Lesznie. Zginął…

Ziobro rozszerzy granice obrony koniecznej

Ziobro rozszerzy granice obrony koniecznej

Misiewicz ma nową pracę!

Misiewicz ma nową pracę!

Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Świat
Głosił słowa Biblii w centrum miasta. Oto, co go…

Głosił słowa Biblii w centrum miasta. Oto, co go…

To, co narysował na niebie pilot wojskowy wywołało…

To, co narysował na niebie pilot wojskowy wywołało…

O centymetry od tragedii! Tak imigranci zablokowali…

O centymetry od tragedii! Tak imigranci zablokowali…

19-letnia modelka sprzedała dziewictwo za miliony.…

19-letnia modelka sprzedała dziewictwo za miliony.…

Będzie Barbie w hidżabie! "Ma inspirować dziewczynki"…

Będzie Barbie w hidżabie! "Ma inspirować dziewczynki"…

Verhofstadt w opałach? Pozwanie go rozważa nawet…

Verhofstadt w opałach? Pozwanie go rozważa nawet…

Makabryczne sceny w Meksyku! Egzekucja na boisku [WIDEO]

Makabryczne sceny w Meksyku! Egzekucja na boisku [WIDEO]

Nie żyje znany amerykański raper. Od miesięcy walczył…

Nie żyje znany amerykański raper. Od miesięcy walczył…

Znamy oficjalny podział koszyków na mundial w Rosji!…

Znamy oficjalny podział koszyków na mundial w Rosji!…

Furia Verhostadta! Zobaczcie, jak nazwał uczestników…

Furia Verhostadta! Zobaczcie, jak nazwał uczestników…

Zabił córkę, bo...za mocno płakała. W więzieniu…

Zabił córkę, bo...za mocno płakała. W więzieniu…

Timmermans uderza w Polskę! Mocne słowa w Parlamencie…

Timmermans uderza w Polskę! Mocne słowa w Parlamencie…

PZM TV
Historia i Kultura
"Ziarna płonące" nie spłoną nigdy!

"Ziarna płonące" nie spłoną nigdy!

"Bradl" - zaskoczenie

"Bradl" - zaskoczenie

"OSKAR I PANI RÓŻA" - Okno literackie Marty…

"OSKAR I PANI RÓŻA" - Okno literackie Marty…

Brytyjczycy ukrywali ten makabryczny film przez 70…

Brytyjczycy ukrywali ten makabryczny film przez 70…

W Krakowie zmarła wybitna artystka. Była nazywana…

W Krakowie zmarła wybitna artystka. Była nazywana…

Batman Adventures nr 27 ,,Survivor Syndrome" -…

Batman Adventures nr 27 ,,Survivor Syndrome" -…

Przy "Sklepiku z marzeniami"

Przy "Sklepiku z marzeniami"

Tu stał "Pałacyk Michla" z powstańczej…

Tu stał "Pałacyk Michla" z powstańczej…

Uroczystości 75-lecia NSZ w Warszawie

Uroczystości 75-lecia NSZ w Warszawie

"Persepolis" - okno literackie Marty Cywińskiej…

"Persepolis" - okno literackie Marty Cywińskiej…

71 lat temu skazano Danutę Siedzikównę "Inkę".…

71 lat temu skazano Danutę Siedzikównę "Inkę".…

"Cmętarz zwieżąt" - okienko literackie…

"Cmętarz zwieżąt" - okienko literackie…