Bratobójcza wojna zabiła przyszłość Rzeczypospolitej




13 lipca 1666 roku utonęła w bagnach Noteci przyszłość Rzeczypospolitej. W ówczesnej Europie widziano wprawdzie wiele podobnych wydarzeń i Polska pod tym względem nie odstawała od innych. Tylko że Polak nie wyciągnął z tej lekcji wniosków: „Że i przed szkodą, i po szkodzie głupi”.

Tego lata przypada okrągła, 350 rocznica bratobójczej bitwy, o której opowiemy przede wszystkim słowami sarmackiego wieszcza, Wespazjana Kochowskiego:

Dnia 13 lipca [1666 roku] pod wsią Mątwami, niedaleko Inowrocławia nad rzeką błotnistą, Noteć nazwaną, ruszyło się wojsko królewskie spod Wilczyna do Inowrocławia, z trzema pułkami konnego wojska polskiego. [Kochowski, Annales, tu i dalej wg wydania przekładu polskiego z 1849 roku.

Król Jan Kazimierz ruszał wojsko przeciwko zbuntowanym obywatelom, tym samym, którzy kilkanaście lat wcześniej dali mu koronę. Od tamtego czasu panował „na koniu nie na tronie, nie tak maiestate jak calamitate otoczony” (jak pięknie piszą Nowe Ateny). Kiedy szczęśliwie odprawił już wojny z Kozakami, Szwedami i Moskwą, kiedy armia polska znów doszła do świetnego stanu – monarcha zapragnął reform, aby zapewnić Rzeczypospolitej dobrą pozycję w Europie. A że nie miał syna, sam postanowił wybrać następcę, w drodze elekcji viventerege, czyli za swego życia. Wskazał też kandydata:  francuskiego księcia Ludwika de Condé.

To jednak oznaczało pogwałcenie reguł uznanych przez szlachecki naród za nienaruszalne. Toteż król i jego francuska małżonka – Ludwika Maria Gonzaga – postanowili uciec się do intryg i przekupstwa. Opinia publiczna poczuła się zlekceważona i znieważona, a kiedy jej ulubieniec, główny przeciwnik elekcji viventerege, marszałek i hetman Jerzy Lubomirski, został pozbawiony urzędów i skazany na banicję – doszło do rokoszu. Uczestniczyły w nim zbuntowane wojska koronne i pospolite ruszenie wielu województw pod wodzą wspomnianego Jerzego Lubomirskiego, w którego usta Wespazjan Kochowski włożył piękną deklarację (sam się pod nią oburącz podpisuję):

Tej, w której żyję, pieszczonej wolności,

Winienem bronić i strzec z wszelkiej siły,

Choćby otchłani, choćby wysokości

Wraz się na moją głowę obaliły.

Chyba że stany koronne w jedności

Wszytkie się na to według praw zgodziły,

To i ja z niemi. Ale gdy ci nie chcą,

Darmo Kondego [=księcia de Condé] próżne myśli łechcą.

[Kochowski, Kamień świadectwa]

 

ZOBACZ WIĘCEJ ZA DARMO NA PCH24.PL

TUTAJ cały tekst Jacka Kowalskiego: http://www.pch24.pl/bratobojcza-wojna-zabila-przyszlosc-rzeczypospolitej,44612,i.html#ixzz4EqsVtei5



Autor:

Źródło:

10:26 20 lipca 2016








Popularne

Z OSTATNIEJ CHWILI! Kibice Legii po meczu zmierzają…

TVN skłamał, żeby ukryć frekwencję protestu? Zamiast…

Ogłoszono powstanie nowego państwa! Ma zastąpić...…

Tusk chciał interweniować w Polsce jako organ unijny!…

Hit Internetu! Imigranci trafili na grupę polskich…


Petru wyrywa mikrofon! Tak zaczęła się szarpanina na komisji! [WIDEO]

Petru wyrywa mikrofon! Tak zaczęła się szarpanina na komisji! [WIDEO]

Opinie
Skończcie z tą obłudą!

Adam Andruszkiewicz

Skończcie z tą obłudą!

Komu spadła maska?

Rafał A. Ziemkiewicz

Komu spadła maska?

Amerykański parasol nad Wałęsą
Wszędzie dobrze, ale w Unii najlepiej
Prezydent Białegostoku przeciw bezpieczeństwu mieszkańców
Europa po francuskich wyborach
Rzecznik Praw części Obywateli
Szkoła Dmowskiego

Maciej Eckardt

Szkoła Dmowskiego

Kraj
Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Rząd rozpatrzy pomysł Liroya. "Jedna tablica…

Rząd rozpatrzy pomysł Liroya. "Jedna tablica…

Morawiecki konkretnie podsumował TVN! Zobaczcie sami…

Morawiecki konkretnie podsumował TVN! Zobaczcie sami…

Europejski Instytut Dziedzictwa Zagłady żąda od…

Europejski Instytut Dziedzictwa Zagłady żąda od…

Dramatyczny wypadek w Warszawie! Nie żyje trzyletnie…

Dramatyczny wypadek w Warszawie! Nie żyje trzyletnie…

Świat
Równi i równiejsi? Facebook banuje duże katolickie…

Równi i równiejsi? Facebook banuje duże katolickie…

Niespokojnie na Węgrzech! Służby szukają ładunków…

Niespokojnie na Węgrzech! Służby szukają ładunków…

Stanowcza groźba Timmermansa wobec Polski!

Stanowcza groźba Timmermansa wobec Polski!

Skandal w Arabii Saudyjskiej! Saudyjka chodziła w…

Skandal w Arabii Saudyjskiej! Saudyjka chodziła w…

„Frankfurter Allgemeine Zeitung” postawił polską…

„Frankfurter Allgemeine Zeitung” postawił polską…

Niemiecka ekspertka oznajmia, że ustawa polskiego…

Niemiecka ekspertka oznajmia, że ustawa polskiego…

Ogłoszono powstanie nowego państwa! Ma zastąpić...…

Ogłoszono powstanie nowego państwa! Ma zastąpić...…

Włosi grożą zamknięciem portów! Żarty się skończyły!

Włosi grożą zamknięciem portów! Żarty się skończyły!

Hit Internetu! Imigranci trafili na grupę polskich…

Hit Internetu! Imigranci trafili na grupę polskich…

Ultimatum Finlandii w kwestii przyjmowania uchodźców!…

Ultimatum Finlandii w kwestii przyjmowania uchodźców!…

Multi-kulti ciąg dalszy, czyli molestowanie seksualne…

Multi-kulti ciąg dalszy, czyli molestowanie seksualne…

1132 osoby czekały w kolejce na ten dom z siedmioma…

1132 osoby czekały w kolejce na ten dom z siedmioma…

PZM TV
Historia i Kultura
Dziś rocznica aresztowania Stefana Roweckiego ps.…

Dziś rocznica aresztowania Stefana Roweckiego ps.…

Nietoperz oraz Golem w oknie literackim Marty Cywińskiej…

Nietoperz oraz Golem w oknie literackim Marty Cywińskiej…

Zapomniani bohaterowie spod Auschwitz

Zapomniani bohaterowie spod Auschwitz

225 lat temu król Stanisław August ustanowił Virtuti…

225 lat temu król Stanisław August ustanowił Virtuti…

Ukraina blokuje prace IPN na jej terytorium. Czego…

Ukraina blokuje prace IPN na jej terytorium. Czego…

Generał, który nosił legendę żołnierza walczącego…

Generał, który nosił legendę żołnierza walczącego…

Czas honoru....minął? - okienko literackie Marty…

Czas honoru....minął? - okienko literackie Marty…

Wojsko Polskie stanęło w obronie porwanej przez Sowietów…

Wojsko Polskie stanęło w obronie porwanej przez Sowietów…

Zmarła 65 lat temu. Polka i pierwsza kobieta, która…

Zmarła 65 lat temu. Polka i pierwsza kobieta, która…

„KAIN BYŁ KOBIETĄ” - OKNO LITERACKIE MARTY CYWIŃSKIEJ…

„KAIN BYŁ KOBIETĄ” - OKNO LITERACKIE MARTY CYWIŃSKIEJ…

Na Łączce, gdzie IPN poszukuje ofiar komunizmu, odkryto…

Na Łączce, gdzie IPN poszukuje ofiar komunizmu, odkryto…

44 lata temu w Bielsku-Białej rozpoczęto produkcję…

44 lata temu w Bielsku-Białej rozpoczęto produkcję…