Generał, który nosił legendę żołnierza walczącego przeciwko wszystkim trzem zaborcom

fot. Wikimedia Commons
Gen. Haller nosił legendę żołnierza walczącego przeciwko wszystkim trzem zaborcom. Jest wielkim symbolem, który powinniśmy mieć przed oczyma - zgodzili się historycy w trakcie zorganizowanej w poniedziałek debaty w Belwederze o polskim wysiłku zbrojnym 1914–18.



Debata w Belwederze pt. "Nie tylko Legiony… Czyn zbrojny 1914–1918" odbyła się po raz czwarty w związku z organizowanymi przez IPN obchodami 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. W spotkaniu uczestniczył prezydent Andrzej Duda. 


"Przyszłoroczne 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości powinno wiązać się z ogólnonarodową debatą i głębokim społecznym samouświadomieniem" - podkreślił prezydent. "Te debaty, dyskusje i spotkania powinny się odbywać jak najbardziej lokalnie. Ja bym chciał, żeby każda gmina, każdy powiat organizował takie debaty na temat własnej historii odzyskania niepodległości" - zaznaczył. Zwrócił też uwagę, że tego rodzaju lokalne debaty są ważne dla budowania postaw patriotycznych i uświadomienia młodym ludziom, że wolność ma swoje źródło w silnym i suwerennym państwie.

 

Debatę, zorganizowaną przez IPN wspólnie z Kancelarią Prezydenta, poprowadził prof. Włodzimierz Suleja. W dyskusji poświęconej polskiemu wysiłkowi zbrojnemu w okresie walki o odzyskanie niepodległości udział wzięli profesorowie Andrzej Chwalba, Janusz Odziemkowski, Krzysztof Kawalec i Mariusz Wołos.

 

"Haller był symbolem polskiego generała, wysokiego rangą dowódcy, jakiego nie było nigdy wcześniej. Nosił legendę żołnierza walczącego przeciwko wszystkim trzem zaborcom. Najpierw Rosjanom, potem przeciwko Austriakom i Niemcom. Jest wielkim symbolem, który powinniśmy mieć przed oczyma" - powiedział podczas debaty prof. Wołos.

 

Zgodził się z tym prof. Suleja, który podkreślił, że dzięki Hallerowi "armia, którą za zgodą rosyjską tworzą Francuzi, wybiła się na armię współwalczącą i sojuszniczą". "Generał Haller symbolizuje Błękitną Armię, ale również symbolizuje związek z Legionami - zbrojnym wysiłkiem, który ma swoją legendę i swoich bohaterów" - ocenił Suleja.

 

Historycy przypomnieli także, że rekrutacja do armii zaczęła się w Stanach Zjednoczonych. "Amerykanie przyjęli założenie, że do polskiej armii mogą wstąpić tylko ci, którzy zostali odrzuceni przez amerykańskie komisje. A wcale nie był to gorszy element - każdy chciał jechać do kraju pośród tych, którzy zostali odrzuceni" - powiedział prof. Chwalba.

 

Jak ocenił, początkowo armia, która powstała w czerwcu roku 1917, nie była armią sojuszniczą, ale armią nadzorowaną przez Francuzów. "Rozpoczęły się wielomiesięczne starania, aby stała się ona sojusznicza. Jest to rola Dmowskiego i Komitetu Narodowego Polskiego, ale wynika to również ze zmiany sytuacji politycznej. Francja widziała, że stary system się rozsypuje, wojna zbliża się do końca, a Francja chciała mieć już niedługo nowego sojusznika na wschodzie. To spada na nas - kraj największy, potencjalnie najmocniejszy" - przypomniał prof. Chwalba.

 

Zdaniem prof. Wołosa trzonem Błękitnej Armii byli ochotnicy ze Stanów Zjednoczonych. "Około 40 tys. ludzi to byli jeńcy, ale trzeba pamiętać, że był jeszcze jeden komponent tej armii, bardzo niewielki - to Polacy z armii rosyjskiej. Z korpusu ekspedycyjnego i ci, którzy przedarli się do Francji" - podkreślił prof. Wołos.

 

Historyk zaznaczył, że to Rosja dała zgodę na formowanie Błękitnej Armii. "Wtedy dopiero Francuzi otwarli przed nami możliwości - świetnie zresztą wykorzystane przez prezydenta Raymonda Poincare, który doskonale rozumiał antyniemieckość Polaków" - ocenił prof. Wołos.

 

Prof. Odziemkowski zaznaczył, że - mówiąc o polskim wysiłku zbrojnym - warto uświadomić sobie, jaka była jego skala. "Rok 1914 był końcem belle epoque, chociaż wtedy sobie z tego nie zdawano sprawy. Wszyscy uczestnicy konfliktu szli w obronie zagrożonej ojczyzny, szli w obronie wolności. Każdy był przekonany o swojej słuszności o tym, że jego sprawa jest jedyna, sprawiedliwa i będzie wygrana. Plan francuski zakładał wytrzymanie uderzenia niemieckiego. Francuzi zdawali sobie sprawę z potęgi armii niemieckiej. Liczyli w niewielkim stopniu na pomoc Brytyjczyków, ale przede wszystkim na tzw. walec rosyjski - tę pięciomilionową armię, którą Rosja miała szybko powołać przed I Wojną Światową (...) Na wojnę szły ogromne armie, których do tej pory nie było w Europie. Rosja - 5 mln., Francja - blisko 3 mln., Niemcy rozwijały swoją armię w miarę upływu czasu" - zauważył prof. Odziemkowski.

 

Historycy poruszali także kwestię motywacji, które kierowały żołnierzami idącymi na wojnę. Zwrócili też uwagę na fakt, że niejednokrotnie nie doceniano wtedy nowoczesnego przemysłu, źle oszacowano czas, jaki może pochłonąć wojna, jak również w jak wielkim stopniu dotknie ona społeczeństwa.

 

"Można powiedzieć, że ruszano na wojnę z radością, z uśmiechami. Każde zwycięstwo miało wzmocnić te kraje. Myślano raczej o podziale przyszłego łupu niż o tym, że będą toczyć długą i ciężką wojnę. Nie zdawano sobie sprawy z możliwości nowoczesnego przemysłu. (...) To nie tylko żołnierze. Całe społeczeństwo uczestniczyło w wielkim wysiłku. Nikt tego nie przewidywał, to było wielkie zaskoczenie. Długość trwania wojny, ofiary, nowoczesna broń była bezlitosna, załamały się wszystkie plany strategiczne" - powiedział prof. Odziemkowski.

 

Jak przypomniał historyk, w roku 1915 zaczął się czas wielkich ofiar. "W roku 1916 wszystkie strony zaczynają odczuwać zadyszkę. Jedna strona nie może przełamać drugiej. Francuzi zaczynają liczyć na to, że może przyjdzie w końcu amerykańska armia i pomoże przełamać ten impas na froncie. Niemcy zaczynają szukać mięsa armatniego. Wtedy pada spojrzenie na Legiony Polskie (...) i żeby przełamać impas trzeba było nowej krwi, nowej siły. Zaczyna odgrywać rolę wtedy sprawa polska. Pojawia się idea wyzyskania polskiego żołnierza" - ocenił prof. Odziemkowski.



Autor: PJ

Źródło: PAP

23:50 19 czerwca 2017








List otwarty red. Stanisława Michalkiewicza do Adama Bodnara

List otwarty red. Stanisława Michalkiewicza do Adama Bodnara

Opinie
Dlaczego nie potrafimy pięknie się różnić?
PO będzie partią prawicową
Wolność na czwartego czerwca

Krzysztof Gędłek

Wolność na czwartego czerwca

Nadgościnność

Emil Osławski

Nadgościnność

V4 to nie Intermarium
Dlaczego Macron nie uratował Europy?
Wojna Misiewiczem o Macierewicza
Nacjonalizm (nie)skompromitowany

Przemysław Stolarski

Nacjonalizm (nie)skompromitowany

Kraj
Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Rząd rozpatrzy pomysł Liroya. "Jedna tablica…

Rząd rozpatrzy pomysł Liroya. "Jedna tablica…

Morawiecki konkretnie podsumował TVN! Zobaczcie sami…

Morawiecki konkretnie podsumował TVN! Zobaczcie sami…

Europejski Instytut Dziedzictwa Zagłady żąda od…

Europejski Instytut Dziedzictwa Zagłady żąda od…

Dramatyczny wypadek w Warszawie! Nie żyje trzyletnie…

Dramatyczny wypadek w Warszawie! Nie żyje trzyletnie…

Świat
Zamach w Kijowie! Oficer wywiadu wojskowego nie żyje

Zamach w Kijowie! Oficer wywiadu wojskowego nie żyje

Rasistowski atak na polskiego kierowcę autobusu w…

Rasistowski atak na polskiego kierowcę autobusu w…

Indyjscy żołnierze wtargnęli na chińskie terytorium!…

Indyjscy żołnierze wtargnęli na chińskie terytorium!…

To nie żart! Decyzją sądu Francja musi zapobiec…

To nie żart! Decyzją sądu Francja musi zapobiec…

Trump kończy z 20-letnią tradycją! Nie chciał świętować…

Trump kończy z 20-letnią tradycją! Nie chciał świętować…

Salvador Dali zostanie ekshumowany. Wpłynął pozew…

Salvador Dali zostanie ekshumowany. Wpłynął pozew…

Zamieszki w Londynie po śmierci czarnoskórego! Ranni…

Zamieszki w Londynie po śmierci czarnoskórego! Ranni…

FSB: wiemy jak komunikują się między sobą terroryści

FSB: wiemy jak komunikują się między sobą terroryści

Tutaj wybory parlamentarne wygrywają socjaliści

Tutaj wybory parlamentarne wygrywają socjaliści

Arabskie księżniczki skazane za złe traktowanie…

Arabskie księżniczki skazane za złe traktowanie…

Wściekły atak Schulza na Polskę i Węgry! Oskarża…

Wściekły atak Schulza na Polskę i Węgry! Oskarża…

Policja ostrzelała homoseksualistów w Stambule!

Policja ostrzelała homoseksualistów w Stambule!

PZM TV
Historia i Kultura
Zapomniani bohaterowie spod Auschwitz

Zapomniani bohaterowie spod Auschwitz

225 lat temu król Stanisław August ustanowił Virtuti…

225 lat temu król Stanisław August ustanowił Virtuti…

Ukraina blokuje prace IPN na jej terytorium. Czego…

Ukraina blokuje prace IPN na jej terytorium. Czego…

Generał, który nosił legendę żołnierza walczącego…

Generał, który nosił legendę żołnierza walczącego…

Czas honoru....minął? - okienko literackie Marty…

Czas honoru....minął? - okienko literackie Marty…

Wojsko Polskie stanęło w obronie porwanej przez Sowietów…

Wojsko Polskie stanęło w obronie porwanej przez Sowietów…

Zmarła 65 lat temu. Polka i pierwsza kobieta, która…

Zmarła 65 lat temu. Polka i pierwsza kobieta, która…

„KAIN BYŁ KOBIETĄ” - OKNO LITERACKIE MARTY CYWIŃSKIEJ…

„KAIN BYŁ KOBIETĄ” - OKNO LITERACKIE MARTY CYWIŃSKIEJ…

Na Łączce, gdzie IPN poszukuje ofiar komunizmu, odkryto…

Na Łączce, gdzie IPN poszukuje ofiar komunizmu, odkryto…

44 lata temu w Bielsku-Białej rozpoczęto produkcję…

44 lata temu w Bielsku-Białej rozpoczęto produkcję…

Mocne słowa ministra Dziedziczaka! "Niemcy kłamią…

Mocne słowa ministra Dziedziczaka! "Niemcy kłamią…

W Rzymie tętni niepokój, czyli “Sprzysiężenie…

W Rzymie tętni niepokój, czyli “Sprzysiężenie…