Lublin: Tajne listy pisane moczem z obozu Ravensbrueck przekazane muzeum

Bundesarchiv Bild 183-1985-0417-15, Ravensbrückfot. Wikimedia Commons
Kolekcja 27 pisanych moczem tajnych listów lubelskich więźniarek niemieckiego obozu koncentracyjnego w Ravensbrueck trafiła do Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” w Lublinie. Zostaną poddane pracom konserwatorskim.




„To jest kolekcja wyjątkowa i unikalna. To listy tajne, pisane atramentem sympatycznym, czyli moczem” – powiedziała kierowniczka Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” Barbara Oratowska.

 

Listy przekazała rodzina polskiej więźniarki niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbrueck Krystyny Czyż–Wilgat. W kolekcji znajduje się 27 listów z lat 1943-44, wysłanych z tego obozu do Lublina.

 

Do przekazania tajnych informacji o sobie i sytuacji w obozie więźniarki wykorzystały technikę atramentu sympatycznego. Polega ona na zapisywaniu treści substancją bezbarwną lub tracącą barwę po krótkim czasie. Aby tę ukrytą wiadomość odczytać, należy ją wywołać np. przez podgrzanie.

 

Jak tłumaczy Oratowska, do tej techniki potrzebny był płyn o odczynie kwaśnym, więc więźniarki wykorzystywały własny mocz. „Pisano cieniutkim lipowym patyczkiem. Do pisania była wyznaczona Krystyna Czyż, bo miała piękny charakter pisma” – powiedziała Oratowska.

 

12 listów z tej kolekcji to listy pisane na wewnętrznych stronach oznakowanych kopert do listów obozowych. Na kopertach tych widnieją stemple cenzury obozowej. Włożone w nie listy były czytane przez władze obozowe, dlatego – jak powiedziała Oratowska - treść większości listów oficjalnych jest banalna i sztampowa, ale i tam więźniarki umieszczały zaszyfrowane informacje.

 

Pozostałe listy w kolekcji, nazywane „lewymi”, były wysłane spoza obozu. Jako nadawcy tych listów widnieją różne osoby z Niemiec, których adresy więźniarki same wyszukiwały. Listy „lewe” były wynoszone z obozu przez więźniarki, które pracowały poza obozem i wrzucane do skrzynek pocztowych. Adresatami były różne osoby w Lublinie – rodzina, przyjaciele więźniarek.

 

Tajne listy moczem pisano głównie na wewnętrznych stronach kopert, ale też na odwrocie oficjalnego listu lub między linijkami tekstu oficjalnego listu, napisanego ołówkiem. Listy, które przyszły od więźniarek z Ravesbrueck, prasowano żelazkiem, a wtedy zapis moczem nabierał brunatnej barwy i stawał się czytelny.

 

Zaszyfrowaną informację o liście napisanym moczem Krystyna Czyż zawarła w oficjalnym liście do brata. Przypomniała mu, jak czytali razem „Szatana z siódmej klasy” Kornela Makuszyńskiego. Główny bohater tej powieści pisze list, w którym pierwsze linijki tekstu tworzą wiadomość. W podobny sposób Krystyna Czyż zaszyfrowała słowa: list, mocz.

 

Oratowska powiedziała, że na pomysł pisania listów moczem wpadła Nina Iwańska. Więźniarki w styczniu 1943 r. chciały przekazać bliskim informacje, iż są w obozie poddawane eksperymentom medycznym. „Jako żywe dowody tych eksperymentów wiedziały, że mogą być zlikwidowane, dlatego chciały te informacje przekazać do Lublina, skąd pochodziły” – dodała Oratowska.

 

W ten sposób więźniarki przekazały m.in. listę 74 kobiet z transportu lubelskiego poddawanych w Ravensbrueck eksperymentom medycznym. Później pisały też o innych sprawach - o warunkach panujących w obozie, o transportach, które do niego przywożono.

 

Nie wiadomo jeszcze, czy i kiedy tajna korespondencja z Ravensbrueck będzie udostępniona zwiedzającym. Oratowska powiedziała, że muzeum chce najpierw pozyskać fundusze na prace konserwatorskie. „Niektóre koperty są w świetnym stanie, świetnie widać, co jest napisane, ale inne wymagają natychmiastowej konserwacji” – zaznaczyła.

 

Niemiecki obóz koncentracyjny dla kobiet w Ravensbrueck funkcjonował w latach 1939-45. Przeszło przezeń ok. 132 tys. kobiet z różnych krajów Europy. Ponad 90 tys. nie przeżyło - zostały zamordowane, zmarły w wyniku głodu, chorób lub dokonywanych na nich eksperymentów medycznych. Wśród więzionych w Ravensbrueck kobiet było 30-40 tys. Polek. Obóz przeżyło ok. 8 tys. polskich więźniarek. W podobozach Ravensbrueck umieszczono także ok. 20 tys. mężczyzn i ok. tysiąca dziewcząt.

 

Muzeum Martyrologii „Pod Zegarem” w Lublinie jest oddziałem Muzeum Lubelskiego i mieści się w celach byłego aresztu gestapo w Lublinie. Obecnie w Muzeum Martyrologii prowadzony jest remont, placówka jest nieczynna do odwołania.



Autor: PJ

Źródło: PAP

7:57 8 lutego 2017








Popularne

Mężczyzna wszedł do Sejmu w koszulce "Polska…

19-letnia modelka sprzedała dziewictwo za miliony.…

Dyrektor zatrudnił w Instytucie 19-letniego kochanka…

Fenomenalne nagranie! Tak w rzeczywistości wyglądał…

Jest stanowisko Węgier ws. rezolucji przeciwko Polsce!


Tak brzmi hymn dla samobójcy spod Pałacu Kultury i Nauki! [WIDEO]

Tak brzmi hymn dla samobójcy spod Pałacu Kultury i Nauki! [WIDEO]

Opinie
Pytanie czy Młodzież Wszechpolska jest jeszcze wszechpolska…
Relacja między Kukiz’15 a Endecją widziana z perspektywy…
Czy Młodzież Wszechpolska stała się organizacją…
Róbmy swoje!

Rafał A. Ziemkiewicz

Róbmy swoje!

O nową politykę wschodnią

Jakub Krzysztonek

O nową politykę wschodnią

"My chcemy Boga"!

Mariusz Patey

"My chcemy Boga"!

Kataloński zarząd komisaryczny
Trzeba się bić, ale w piersi!

Rafał A. Ziemkiewicz

Trzeba się bić, ale w piersi!

Kraj
Farage apeluje: dołączcie do Brexitu! [WIDEO]

Farage apeluje: dołączcie do Brexitu! [WIDEO]

Tragedia w wojskowej jednostce w Lesznie. Zginął…

Tragedia w wojskowej jednostce w Lesznie. Zginął…

Ziobro rozszerzy granice obrony koniecznej

Ziobro rozszerzy granice obrony koniecznej

Misiewicz ma nową pracę!

Misiewicz ma nową pracę!

Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Świat
Głosił słowa Biblii w centrum miasta. Oto, co go…

Głosił słowa Biblii w centrum miasta. Oto, co go…

To, co narysował na niebie pilot wojskowy wywołało…

To, co narysował na niebie pilot wojskowy wywołało…

O centymetry od tragedii! Tak imigranci zablokowali…

O centymetry od tragedii! Tak imigranci zablokowali…

19-letnia modelka sprzedała dziewictwo za miliony.…

19-letnia modelka sprzedała dziewictwo za miliony.…

Będzie Barbie w hidżabie! "Ma inspirować dziewczynki"…

Będzie Barbie w hidżabie! "Ma inspirować dziewczynki"…

Verhofstadt w opałach? Pozwanie go rozważa nawet…

Verhofstadt w opałach? Pozwanie go rozważa nawet…

Makabryczne sceny w Meksyku! Egzekucja na boisku [WIDEO]

Makabryczne sceny w Meksyku! Egzekucja na boisku [WIDEO]

Nie żyje znany amerykański raper. Od miesięcy walczył…

Nie żyje znany amerykański raper. Od miesięcy walczył…

Znamy oficjalny podział koszyków na mundial w Rosji!…

Znamy oficjalny podział koszyków na mundial w Rosji!…

Furia Verhostadta! Zobaczcie, jak nazwał uczestników…

Furia Verhostadta! Zobaczcie, jak nazwał uczestników…

Zabił córkę, bo...za mocno płakała. W więzieniu…

Zabił córkę, bo...za mocno płakała. W więzieniu…

Timmermans uderza w Polskę! Mocne słowa w Parlamencie…

Timmermans uderza w Polskę! Mocne słowa w Parlamencie…

PZM TV
Historia i Kultura
"Ziarna płonące" nie spłoną nigdy!

"Ziarna płonące" nie spłoną nigdy!

"Bradl" - zaskoczenie

"Bradl" - zaskoczenie

"OSKAR I PANI RÓŻA" - Okno literackie Marty…

"OSKAR I PANI RÓŻA" - Okno literackie Marty…

Brytyjczycy ukrywali ten makabryczny film przez 70…

Brytyjczycy ukrywali ten makabryczny film przez 70…

W Krakowie zmarła wybitna artystka. Była nazywana…

W Krakowie zmarła wybitna artystka. Była nazywana…

Batman Adventures nr 27 ,,Survivor Syndrome" -…

Batman Adventures nr 27 ,,Survivor Syndrome" -…

Przy "Sklepiku z marzeniami"

Przy "Sklepiku z marzeniami"

Tu stał "Pałacyk Michla" z powstańczej…

Tu stał "Pałacyk Michla" z powstańczej…

Uroczystości 75-lecia NSZ w Warszawie

Uroczystości 75-lecia NSZ w Warszawie

"Persepolis" - okno literackie Marty Cywińskiej…

"Persepolis" - okno literackie Marty Cywińskiej…

71 lat temu skazano Danutę Siedzikównę "Inkę".…

71 lat temu skazano Danutę Siedzikównę "Inkę".…

"Cmętarz zwieżąt" - okienko literackie…

"Cmętarz zwieżąt" - okienko literackie…