Polityczne skutki rewolucji Solidarności i wprowadzenia stanu wojennego




                                                                                 Preludium

III Rzeczpospolita nigdy nie rozliczyła komunizmu, ani funkcjonariuszy dawnej władzy, nigdy też nie miała takowego zamiaru, a dokładnie elity które wspólnie z czołowymi postaciami PRL-u w Magdalence, a potem przy Okrągłym Stole ustaliły jaki będzie scenariusz zmian, które finalnie miały zaowocować wprowadzeniem demokracji parlamentarnej i wolnorynkowej gospodarki. Pozornie zmiana wydawała się korzystna dla wszystkich obywateli, bo stwarzała nowe możliwości w zakresie bogacenia się, czy realizacji własnych aspiracji politycznych, w istocie jednak transformacja była przez elity komunistyczne zaplanowana z pewnym czasowym wyprzedzeniem po to, by władza nie wymknęła się z rąk ludzi PZPR. Katalizatorem zmian było powstanie Solidarności, 10 milionowego związku zawodowego, którego władza nie mogła kontrolować , ani rozbić. Zdecydowano się więc na najbardziej radykalny krok, czyli wprowadzenie wojska na ulicę w grudniową noc 1981 r, masowe aresztowania i internowania osób zagrażających ustrojowi realnie, lub potencjalnie. Gen. Wojciech Jaruzelski zdławił w ten sposób opozycję, zachował władzę, ale jednocześnie nie oznaczało, to, że problem w dłuższej perspektywie czasowej został rozwiązany. W zbiorowej pamięci społeczeństwa mit karnawału Solidarności, swoistego pluralizmu światopoglądowego utrzymał się przez długie lata. Drugim poważnym problemem Jaruzelskiego były problemy ekonomiczne, wysokie zadłużenie zagraniczne, brak podstawowych produktów pierwszej potrzeby, które trzeba było reglamentować, by zaspokoić minimalne potrzeby ludzi w tym zakresie. Wojsko zostało wyprowadzone na ulice w myśl argumentacji Jaruzelskiego i całej ówczesnej propagandy po to, by opanować chaos wywołany przez stale strajkujących ludzi, którzy skutecznie paraliżowali wysiłki władz zmierzające do unormowania sytuacji gospodarczej. Przejęcie władzy w pełni przez wojskowych nic jednak w tym względzie nie poprawiło, bo tylko głębokie reformy ekonomiczne mogły zmienić sytuację w wymiarze jakościowym, a nie tylko propagandowym.

                                                                      Przygotowanie i realizacja

Pod koniec 1981 r , ani w kolejnych latach sanacja gospodarki nie była możliwa, bo na to zgodę musiał wydać Kreml, a starzy partyjni biurokraci tacy jak Leonid Breżniew nie byli gotowi na radykalny zwrot w sposobie zarządzania nie tylko własnym państwem, ale i całym systemem w skład którego wchodziły przecież państwa satelickie. Dopiero zmiana na stanowisku I sekretarza KPZR na młodego jak na standardy radzieckie i energicznego człowieka jakim był Michaił Gorbaczow zapoczątkowała zmiany, które w wymiarze politycznym, ale również i gospodarczym dotknęły także Polskę rządzoną przez Jaruzelskiego. W PRL-u zmiany zostały zapoczątkowane w 1986 r przez powołanie grup studyjnych zarówno w partii, jak i SB, ale również takie analizy realizowane były z polecania samego szefa PZPR przez jego najbliższych współpracowników. Do tej ostatniej grupy zaliczyć można Jerzego Urbana, Stanisława Cioska i gen. Władysława Pożogę. Generał dysponując różnymi ocenami rozwoju sytuacji i propozycjami wyjścia z kryzysu opracowywanymi przez niezależne od siebie zespoły ludzi mógł podejmować w danym momencie najbardziej korzystne dla siebie i partii decyzje polityczne. Właśnie z inspiracji doradców I sekretarza PZPR zdecydowano o amnestii dla więźniów politycznych w 1986 r, a w kolejnych latach o podziale mandatów w przyszłym parlamencie, czy nawet o ustroju państwa, które miało powstać na fundamencie PRL-u. W memoriale dla gen. Jaruzelskiego sporządzonym i opracowanym przez wspomnianych wyżej doradców szefa PZPR w dniu 18 marca 1988 r, można przeczytać, że doradzali oni między innymi:

1. „Nie czekając na nową Konstytucję w drodze poprawki do obecnie obowiązującej, utworzyć silny urząd prezydenta (wedle modelu francuskiego) , oraz Senat, dla którego bazą byłaby obecna Rada Konsultacyjna. Senat powinien mieć szerszą podstawę polityczną niż Sejm i gromadzić zróżnicowanych pod względem poglądów reprezentantów środowisk, np. katolickiego, intelektualnego itd. Można go naszym zdaniem – wyposażyć w inicjatywę ustawodawczą i prawo do wstrzymywania prawomocności ustaw do czasu powtórnego przyjęcia przez Sejm większością 2/3 głosów. Powołanie Senatu oznaczałoby rezygnację z koncepcji Izby Samorządowej Sejmu. Można by ją zastąpić dorocznym kongresem samorządów i stale działającym komitetem , czy biurem tego kongresu. 2. Wzbogacić koalicję rządzącą o nowe stronnictwo katolickie którego bazą byłyby stowarzyszenia należące do PRON- [PAX, ChSS, PZKS). [...]”

Doradcom Gen. Jaruzelskiego chodziło więc o stworzenie takiego systemu władzy w którym decydujące znaczenie i władza przeszłaby z stanowiska I sekretarza PZPR do urzędu prezydenta RP. Prezydentem nowej Polski miał zostać oczywiście szef monopartii, która na skutek realizowanych reform ustrojowych nadal zachowałaby dominującą pozycję w dwuizbowym parlamencie, wzmocniona dodatkowo o nową partię chrześcijańską! W takim układzie sił opozycja solidarnościowa mogłaby być jedynie odrywać rolę formacji opozycyjnej. Władze nie przewidywały na tym etapie, że mogą przegrać wybory z taką perspektywą Urban, Pożoga i Ciosek liczyli się, ale dopiero w perspektywie kolejnych wyborów do obu izb, czyli po upływie czterech lat opozycja mogła myśleć o przejęciu steru rządów. W tym czasie sytuacja polityczna miała się na tyle ustabilizować, by stara nomenklatura mogła zachować wpływy polityczne i ekonomiczne w nowych realiach jakie były przygotowywane. W kolejnych dokumentach sporządzanych dla Jaruzelskiego na skutek zmieniającej się sytuacji politycznej w kraju i na świecie propozycje reform modyfikowano, ale zasadniczy zręb zmian jakie wyżej opisano, sprowadzający się do utrzymania władzy przez ludzi PZPR został utrzymany w mocy. Szczególnie istotnym momentem były tu przegrane wybory w czerwcu 1989 r, bo konieczna była korekta w planach zarysowanych przez komunistów, najbardziej optymistyczny wariant w którym Jaruzelski jest prezydentem, a premierem Rakowski nie mógł być już brany pod uwagę. Partia była zmuszona do pewnych ustępstw na rzecz opozycji, zdecydowano się oddać stanowisko szefa rządu w zamian za wybór Generała na prezydenta (wasz prezydent, nasz premier). W nowym rządzie Mazowieckiego i tak kontrolę nad kluczowymi resortami, a takimi były stanowiska związane z wojskiem i bezpieką sprawowali ludzie Jaruzelskiego. Były I sekretarz został wybrany przez sejm i senat na głowę państwa, ale kandydatura ta uzyskała słabą legitymację polityczną, bo przeszła zaledwie jednym głosem. Niewątpliwie znaczącą rolę przy tej elekcji odegrało poparcie prezydenta USA Georg’a . Busha seniora który opowiadał się za ewolucyjnym procesem zmian w Polsce, a nie radykalną zmianą polityczną, która skutkowałby wykluczeniem starych elit z czynnego uczestnictwa w życiu publicznym. W ten sposób władza nie przeszła w niepowołane ręce, a kluczowe zręby systemu w nowej rzeczywistości zostały zachowane. Zmieniły się wprawdzie nazwy niektórych instytucji SB stało się Urzędem Ochrony Państwa, PZPR zmieniła nazwę na SdRP, ale w praktyce były to zmiany jedynie fasadowe. Nowy premier licząc się z realiami wewnętrznymi i uwarunkowaniami międzynarodowymi opowiedział się za zamknięciem pewnego okresu w najnowszej historii Polski przez oddzielenie go grubą kreską.

                                                                                    Konsekwencje

Rezultatem raz rozpoczętego procesu była nomenklaturowa prywatyzacja, brak lustracji i dekomunizacji, gra teczkami i szantaż moralny osób uwikłanych w dawny system z szefem NSZZ Solidarność na czele. Komuniści mogli w nowych realiach sprawować władzę bezpośrednio z sejmu i senatu, kancelarii prezydenta, oraz premiera, ale też pośrednio poprzez media które znalazły się w ich posiadaniu i wielki kapitał który udało im się zgromadzić w wyniku transformacji. Wielopiętrowy szczelny kordon polityczny skutecznie przez lata uniemożliwiał przeprowadzenie zmian w państwie, a kiedy taka sytuacja się pojawiała, natychmiast była paraliżowana przez wysiłki propagandystów i polityków zmierzające do oczernienia konkurencyjnej wizji przeszłości, czy wizji państwa w którym nie było miejsca dla postkomunistów. W nowomowie narodowcy byli określani jako faszyści, konserwatystów nazywano wsteczniakami, którzy sprzeciwiają się naturalnemu biegowi rzeczy w którym globalizacja i integracja poszczególnych państw w ramach wspólnego projektu politycznego jakim była Unia Europejska było tak samo oczywiste jak wcześniej socjalizm i wspieranie sojuszu z ZSRR.



Wójcik

Daniel Wójcik

Daniel Wójcik

13:27 15 grudnia 2016








List otwarty red. Stanisława Michalkiewicza do Adama Bodnara

List otwarty red. Stanisława Michalkiewicza do Adama Bodnara

Opinie
Dlaczego nie potrafimy pięknie się różnić?
PO będzie partią prawicową
Wolność na czwartego czerwca

Krzysztof Gędłek

Wolność na czwartego czerwca

Nadgościnność

Emil Osławski

Nadgościnność

V4 to nie Intermarium
Dlaczego Macron nie uratował Europy?
Wojna Misiewiczem o Macierewicza
Nacjonalizm (nie)skompromitowany

Przemysław Stolarski

Nacjonalizm (nie)skompromitowany

Kraj
Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

Wnuk Wałęsy oskarżony o naruszenie nietykalności…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

2 maja w tych sklepach będą utrudnienia w zakupach.…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chińczycy chcą zainwestować w priorytetowy projekt…

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Chcesz sprawdzić punkty karne? Policja ostrzega!

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Odlot Frasyniuka! "Macie wyjść na ulice"

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Wreszcie rozebrano nielegalny pomnik UPA

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Zdradzona żona posła PiS domaga się „reżimu moralnego”…

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Kukiz przeznaczy zwrot kosztów na działalność charytatywną

Rząd rozpatrzy pomysł Liroya. "Jedna tablica…

Rząd rozpatrzy pomysł Liroya. "Jedna tablica…

Morawiecki konkretnie podsumował TVN! Zobaczcie sami…

Morawiecki konkretnie podsumował TVN! Zobaczcie sami…

Europejski Instytut Dziedzictwa Zagłady żąda od…

Europejski Instytut Dziedzictwa Zagłady żąda od…

Dramatyczny wypadek w Warszawie! Nie żyje trzyletnie…

Dramatyczny wypadek w Warszawie! Nie żyje trzyletnie…

Świat
Zamach w Kijowie! Oficer wywiadu wojskowego nie żyje

Zamach w Kijowie! Oficer wywiadu wojskowego nie żyje

Rasistowski atak na polskiego kierowcę autobusu w…

Rasistowski atak na polskiego kierowcę autobusu w…

Indyjscy żołnierze wtargnęli na chińskie terytorium!…

Indyjscy żołnierze wtargnęli na chińskie terytorium!…

To nie żart! Decyzją sądu Francja musi zapobiec…

To nie żart! Decyzją sądu Francja musi zapobiec…

Trump kończy z 20-letnią tradycją! Nie chciał świętować…

Trump kończy z 20-letnią tradycją! Nie chciał świętować…

Salvador Dali zostanie ekshumowany. Wpłynął pozew…

Salvador Dali zostanie ekshumowany. Wpłynął pozew…

Zamieszki w Londynie po śmierci czarnoskórego! Ranni…

Zamieszki w Londynie po śmierci czarnoskórego! Ranni…

FSB: wiemy jak komunikują się między sobą terroryści

FSB: wiemy jak komunikują się między sobą terroryści

Tutaj wybory parlamentarne wygrywają socjaliści

Tutaj wybory parlamentarne wygrywają socjaliści

Arabskie księżniczki skazane za złe traktowanie…

Arabskie księżniczki skazane za złe traktowanie…

Wściekły atak Schulza na Polskę i Węgry! Oskarża…

Wściekły atak Schulza na Polskę i Węgry! Oskarża…

Policja ostrzelała homoseksualistów w Stambule!

Policja ostrzelała homoseksualistów w Stambule!

PZM TV
Historia i Kultura
Zapomniani bohaterowie spod Auschwitz

Zapomniani bohaterowie spod Auschwitz

225 lat temu król Stanisław August ustanowił Virtuti…

225 lat temu król Stanisław August ustanowił Virtuti…

Ukraina blokuje prace IPN na jej terytorium. Czego…

Ukraina blokuje prace IPN na jej terytorium. Czego…

Generał, który nosił legendę żołnierza walczącego…

Generał, który nosił legendę żołnierza walczącego…

Czas honoru....minął? - okienko literackie Marty…

Czas honoru....minął? - okienko literackie Marty…

Wojsko Polskie stanęło w obronie porwanej przez Sowietów…

Wojsko Polskie stanęło w obronie porwanej przez Sowietów…

Zmarła 65 lat temu. Polka i pierwsza kobieta, która…

Zmarła 65 lat temu. Polka i pierwsza kobieta, która…

„KAIN BYŁ KOBIETĄ” - OKNO LITERACKIE MARTY CYWIŃSKIEJ…

„KAIN BYŁ KOBIETĄ” - OKNO LITERACKIE MARTY CYWIŃSKIEJ…

Na Łączce, gdzie IPN poszukuje ofiar komunizmu, odkryto…

Na Łączce, gdzie IPN poszukuje ofiar komunizmu, odkryto…

44 lata temu w Bielsku-Białej rozpoczęto produkcję…

44 lata temu w Bielsku-Białej rozpoczęto produkcję…

Mocne słowa ministra Dziedziczaka! "Niemcy kłamią…

Mocne słowa ministra Dziedziczaka! "Niemcy kłamią…

W Rzymie tętni niepokój, czyli “Sprzysiężenie…

W Rzymie tętni niepokój, czyli “Sprzysiężenie…